Zakład Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego i Onomastyki UAM

    Pracownicy    Prowadzone zajęcia i spis lektur    Kalendarium   Kontakt


   Zakład powstał l września 1996 r. po przekształceniu Zakładu Języka Polskiego w trzy odrębne. Skupił w swoim gronie osoby, które w swoich pracach, a także dydaktyce realizowały badania różnych aspektów współczesnej polszczyzny. Zainteresowania badawcze pracowników Zakładu mieszczą się w wielu kierunkach i nurtach badawczych z wyraźną preferencją do analiz podbudowanych bogatą egzemplifikacją materiałową. W Zakładzie prowadzi się prace dotyczące zagadnień systemowych (gramatycznych i leksykalnych), wewnątrzsystemowych (np. słowotwórstwo, składnia) i zewnątrzsystemowych (np. zapożyczenia), funkcjonowania podsystemów, zwłaszcza składniowego i leksykalnego w różnych typach tekstowych (są to badania tekstologiczne ze stylistyki lingwistycznej, zwłaszcza składniowej interpretacji stylu tekstów artystycznych, a także opisy składni różnych tekstów – użytkowych); leksykalne prace dotyczą m.in. wartości i wartościowania w języku, a także kognitywnego opisu poszczególnych pojęć.

   Ważny nurt badawczy to problematyka onomastyczna: toponimia, nazewnictwo miejscowe, osobowe, onomastyka literacka. Więcej informacji o onomastycznych dokonaniach znajduje się na stronie internetowej Pracowni Onomastycznej stanowiącej część Zakładu Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego i Onomastyki – www.onomastyka.amu.edu.pl

   Ponadto na uwagę zasługują podejmowane prace z problematyki języka religijnego, które podejmują problematykę ściśle lingwistyczną, ale też pragmalingwistyczną, komunikacyjną, osadzając badania w szeroko pojmowanym kontekście kulturowym i teologicznym. Język religijny stał się jednym z ważniejszych pól badawczych podejmowanych przez większość pracowników Zakładu. Odbiciem tych zainteresowań są chociażby współorganizowane cykliczne już konferencje – Język religijny dawniej i dziś (do tej pory odbyły się cztery) i Konferencje z okazji Dnia Papieskiego (więcej informacji o konferencjach w odrębnych odsyłaczach).

Natomiast problematykę ogólną podejmowano w artykułach o kontaminacji, o metodologii badań języka artystycznego, onomatopejach, reduplikacjach. W kilku pracach zajmowano się nawet problematyką dialektologiczną i dialektograficzną, a także glottodydaktyczną.


Aktualnie realizowane ważniejsze zamierzenia badawcze:

  • Język utworów artystycznych i publicystycznych Waldemara Łysiaka (seria artykułów) – (St. Mikołajczak);

  • Język tekstów kardynała Augusta Hlonda – (St. Mikołajczak, M. Rybka, J. Sławek)

  • Imiona poznaniaków (monografia)  (I. Sarnowska-Giefing);

  • Przestrzeń sakralna w onomastyce polskiej (M.Rutkiewicz-Hanczewska)

  • Sposoby generowania nazw własnych. Typologia gatunku (M. Rutkiewicz-Hanczewska);

  • Zagadnienia semantyczno-składniowe w tekstach współczesnych odmian funkcjonalnych (teksty prasowe, teksty urzędowe) (R Łapa);

  • Polska poezja religijna XX wieku (J. Sławek);

  • Język religijny i jego realizacja w prasie katolickiej (P. Wiatrowski);

  • Językowe sposoby wyrażania emocji w „Przewodniku Katolickim” z lat 1895–2005, Deprecjacja językowa w „Przewodniku Katolickim” z lat 1895–1939 (P. Wiatrowski);

  • Językowy obraz miłości w pismach Karola Wojtyły i Jana Pawła II (M. Rybka);

  • Język tekstów ks. Jana Twardowskiego (M. Rybka, J. Sławek);

  • Ogród- przestrzeń aksjologiczna-monografia (E. Grzelak);

  • Język wartości czasopism młodzieżowych i gazetek uczniów szkół średnich (M. Wrześniewska-Pietrzak);

  • Polszczyzna tekstów religijnych (M. Rybka, J. Sławek, M. Wrześniewska-Pietrzak, P. Wiatrowski);

  • Język i styl Romana Brandstaettera (K. Ruta);

  • Nazwiska mieszkańców Poznania na tle antroponomastykonu innych miast wielkopolskich i ewolucji polskiego systemu antroponimicznego” [Nr 1 H01D 042 30] – Pracownia Onomastyczna, projekt realizowany pod kierunkiem prof. Ireny Sarnowskiej-Giefing

  • Nazwiska mieszkańców Poznania od XVI do XVIII wieku w świetle ksiąg metrykalnych Kolegiaty św. Marii Magdaleny. Studium onomastyczno-socjolingwistyczne” [Nr N N104 1894 34] Pracownia Onomastyczna, projekt realizowany pod kierunkiem prof. Ireny Sarnowskiej-Giefing.


W ostatnich latach pracownicy Zakładu opublikowali następujące książki:


Opracowania redakcyjne:

   Od 1993 roku Stanisław Mikołajczak jest Przewodniczącym Kolegium redakcyjnego Poznańskich Studiów Polonistycznych Serii Językoznawczej i Przewodniczącym Kolegium Redakcyjnego Biblioteczki Poznańskich Studiów Polonistycznych Serii Językoznawczej, w której ukazało się 40 tomów, kilka także pod jego redakcją

  • St. Mikołajczak opracował redakcyjnie III (XXIII), IV (XXIV) i VII (XXVII) tom Poznańskich Studiów Polonistycznych Serii Językoznawczej.

  • Język religijny dawniej i dziś, pod red. St. Mikołajczaka i ks. T. Węcławskiego, Poznań 2004, ss. 448.

  • Język religijny dawniej i dziś, pod red. St. Mikołajczaka i ks. T. Węcławskiego, Poznań 2005.

  • Język religijny dawniej i dziś, pod red. ks. P. Bortkiewicza, S. Mikołajczaka, M. Rybki, Poznań 2007.

  • Jan Paweł II – Obrońca godności człowieka, pod red. M. Rybki, Poznań 2008.

  • Z. Zagórski (z Z. Krążyńską) jest współredaktorem serii „Poznańskie Spotkania Językoznawcze”.


   Zakład współorganizuje konferencję Język religijny dawniej i dziś, która odbyła się już czwarty raz we wrześniu 2008 roku w Collegium Europeum Gnesnense w Gnieźnie. Jest ona organizowana cyklicznie, co dwa lata na przemian z konferencjami tematycznymi Komisji Języka Religijnego przy Radzie Języka Polskiego PAN.

   W roku akademickim 2005/2006 Zakład współorganizował wraz z PTPN konferencję z okazji Dni Papieskich (17-18 października 2005 r.), której celem było upamiętnienie osoby Ojca Świętego Jana Pawła II. W roku akademickim 2008/2009 zorganizowana została kolejna już konferencja wpisująca się w obchody Dnia Papieskiego – Jan Paweł II – Wychowawca młodych.

   W tym roku akademickim Zakład będzie również współorganizował konferencję Jan Paweł II – Odnowiciel Mowy Polskiej, która odbędzie się w dniach 2-3 czerwca 2009 r.

   Natomiast w kolejnym roku akademickim Zakład będzie organizował konferencję Dni Lublina w Poznaniu.


Współpraca z zagranicą:

   Zakład utrzymuje naukowy kontakt z ośrodkami polonistycznymi na uniwersytetach w Ołomuńcu (z Profesorem Edwardem Lotką, Karelem Komarkiem), w Brnie (tu wymienić należy m.in. Profesor Krčmovą, Profesorstwo Martę i Rudolfa Šramków, Doktora Romanem Madeckiego, Markietę Rysovą,), z ośrodkami slawistycznymi w Lipsku (z Profesorem Ernstem Eichlerem). Warto również wspomnieć o trwającej współpracy ze slawistyką w Kilonii (z Profesorem Norbertem Nüblerem).

Oferta dydaktyczna dla studentów:

   Profesorowie St. Mikołajczak, I. Sarnowska-Giefing kierują seminariami magisterskimi na studiach dziennych i zaocznych w zakresie swoich specjalności badawczych. Wszyscy pracownicy Zakładu prowadzą zajęcia dydaktyczne ze studentami filologii polskiej wszystkich typów z przedmiotów: nauka o współczesnym języku polskim, leksykologia, leksykografia i bibliografia językoznawcza, doraźnie także z wiedzy o historycznym rozwoju polszczyzny, gramatyki staro-cerkiewno-słowiańskiej, kultury języka, stylistyki. Profesorowie i doktorzy mają wykłady monograficzne, a inni pracownicy zajęcia fakultatywne z zakresu onomastyki, onomastyki literackiej, stylistyki lingwistycznej, lingwistyki tekstu, a także komunikacji.


Kontakt: wjp@amu.edu.pl



red. PIOTR FLICIŃSKI 2009
Document made with Nvu
na stronach ZGWJPiO wykorzystano background P. Oziemblewskiego